ప్రజాస్వామ్య పరిరక్షణ కోసం ఎన్నికల సంఘానికి ఫిర్యాదు — ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఎన్నికల హింస, నామినేషన్ల అడ్డగింతపై నిష్పక్షపాత విచారణకు డిమాండ్

అమరావతి: ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో ఎన్నికలు స్వేచ్ఛగా, నిష్పక్షపాతంగా జరగాలని, అభ్యర్థులపై బెదిరింపులు, దాడులు, నామినేషన్ల దాఖలుకు అడ్డంకులు, రాజకీయ పక్షపాతంతో కూడిన పోలీసింగ్‌కు తావుండకూడదని కోరుతూ ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో జరిగినట్లు ఆరోపిస్తున్న ఎన్నికల హింస, నామినేషన్ల ప్రక్రియలో అడ్డంకులపై ఉన్నతాధికారులకు ఫిర్యాదులు చేసినట్లు ఎంపీ మద్దతుదారుల తరఫున కాకుండా, ఫిర్యాదుదారుగా పత్రంపై సంతకం చేసిన మద్దిల గురుమూర్తి పేర్కొన్నారు.

భారత రాష్ట్రపతి, భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి, ఆంధ్రప్రదేశ్ గవర్నర్, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం తదితర అధికారులకు ఫిర్యాదులు సమర్పించినట్లు ఆయన విడుదల చేసిన ప్రకటనలో వెల్లడించారు. ఎన్నికల ప్రక్రియలో జరిగినట్లు ఆరోపిస్తున్న ఘటనలపై స్వతంత్ర, నిష్పక్షపాత విచారణ జరిపించాలని, సంబంధిత అధికారుల పాత్రను పరిశీలించాలని, అవసరమైన ఆధారాలను భద్రపరచాలని ఆయన కోరినట్లు ఆ పత్రాల్లో పేర్కొన్నారు.

ఈ ఫిర్యాదులో ప్రధానంగా ఎన్నికల విధులకు సంబంధించి కొందరు ఐపీఎస్ అధికారుల బాధ్యతలు, ఎన్నికల సమయంలో పోలీసుల స్పందన, అభ్యర్థులకు భద్రత కల్పించడంలో ఎదురైనట్లు ఆరోపిస్తున్న లోపాలు చర్చకు వచ్చాయి. అయితే, ఇవి ఫిర్యాదుదారుడు చేసిన ఆరోపణలు మాత్రమే. వీటిపై సంబంధిత అధికారుల వివరణ, విచారణ ఫలితాలు లేదా అధికారికంగా నిర్ధారించిన తప్పిదాలు ఈ పత్రాల ఆధారంగా మాత్రమే తేల్చలేం.

ఫుంగనూరు ఘటనపై తీవ్ర ఆరోపణలు

ఫిర్యాదు పత్రం ప్రకారం, రాజంపేట ఎంపీ, లోక్‌సభ ప్యానెల్ స్పీకర్ పి.వి. మిధున్ రెడ్డి ఎన్నికల సమయంలో ఫుంగనూరులో పర్యటించినప్పుడు టీడీపీ కార్యకర్తలు దాడి చేసినట్లు ఆరోపించారు. ఈ ఘటనలో గందరగోళం, హింస చోటుచేసుకున్నాయని, పోలీసులు ముందస్తు చర్యలు తీసుకున్నారా? ఘటన జరిగినప్పుడు ఎలా స్పందించారు? అభ్యర్థులకు తగిన రక్షణ కల్పించారా? అనే అంశాలపై నిష్పక్షపాత విచారణ జరగాలని కోరారు.

ఫుంగనూరులో వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థులు ఒక్క నామినేషన్ కూడా దాఖలు చేయలేని పరిస్థితి ఏర్పడిందని ఫిర్యాదులో ఆరోపించారు. నామినేషన్ల దాఖలును అడ్డుకోవడం, అభ్యర్థులను బెదిరించడం, దాడులకు పాల్పడడం వంటి ఘటనలు జరిగాయని పేర్కొన్నారు.

కడప, అన్నమయ్య జిల్లాల్లోని పులివెందుల, కమలాపురం, జమ్మలమడుగు, ఎర్రగుంట్ల, రాజంపేట, రాయచోటి, బద్వేలు, మైదుకూరు, ప్రొద్దుటూరు ప్రాంతాల్లోనూ ఇలాంటి ఘటనలు చోటుచేసుకున్నట్లు ఫిర్యాదుదారుడు ఆరోపించారు. ఆయా ప్రాంతాల్లో జరిగిన ఘటనలపై పోలీసుల స్పందన, ఫిర్యాదుల స్వీకరణ, సీనియర్ అధికారుల పర్యవేక్షణను పరిశీలించాలని కోరారు.

ముగ్గురు ఐపీఎస్ అధికారుల పాత్రపై విచారణ కోరిన ఫిర్యాదుదారుడు

ఫిర్యాదులో ప్రధానంగా ముగ్గురు సీనియర్ పోలీసు అధికారుల ఎన్నికల విధులు, బాధ్యతలపై పరిశీలన కోరారు.

1). డీఐజీ డాక్టర్ కోయ ప్రవీణ్, ఐపీఎస్: ఎన్నికల సమయంలో ఆయన చేసినట్లు ఆరోపిస్తున్న వ్యాఖ్యలు, ఎన్నికల విధుల్లో ఆయన నియామకం, జిల్లా పోలీసు అధికారులకు ఇచ్చినట్లు భావిస్తున్న ఆదేశాలు, ఎన్నికల సంఘం మార్గదర్శకాల అమలుపై విచారణ జరపాలని కోరారు.

2) ధీరజ్ కనుబిల్లి, ఐపీఎస్ — అన్నమయ్య జిల్లా ఎస్పీ: నామినేషన్ల ప్రక్రియలో అభ్యర్థులకు తగిన భద్రత కల్పించడంలో, బెదిరింపులను అడ్డుకోవడంలో, శాంతిభద్రతలను పరిరక్షించడంలో పోలీసు యంత్రాంగం వ్యవహరించిన తీరును పరిశీలించాలని కోరారు.

3).షెల్కే నచికేత్ విశ్వనాథ్, ఐపీఎస్ — కడప జిల్లా ఎస్పీ: జిల్లాలో నామినేషన్ల సమయంలో జరిగినట్లు ఆరోపిస్తున్న అడ్డంకులు, అభ్యర్థుల భద్రత, పోలీసుల స్పందన, సీనియర్ అధికారుల పర్యవేక్షణపై విచారణ కోరారు.

ఈ అధికారులను ఎన్నికల విధుల నుంచి తప్పించడం లేదా వారి పోస్టింగ్‌లపై తగిన చర్యలు తీసుకోవడం వంటి అంశాలను, విచారణలో వాస్తవాలు నిర్ధారణ అయినప్పుడు వర్తించే నిబంధనల ప్రకారం పరిశీలించాలని ఫిర్యాదులో అభ్యర్థించారు. అయితే, ఈ అధికారులపై ఆరోపణలు నిర్ధారితమైనవిగా భావించరాదు.

డీఐజీ వ్యాఖ్యలపై అభ్యంతరం

ఫిర్యాదులో మరో కీలక అంశం డీఐజీ డాక్టర్ కోయ ప్రవీణ్ చేసినట్లు ఆరోపిస్తున్న వ్యాఖ్యలు. ఎంపీ పి.వి. మిధున్ రెడ్డి వ్యక్తిత్వాన్ని కించపరిచే, రెచ్చగొట్టే వ్యాఖ్యలు చేశారనే ఆరోపణలను ఫిర్యాదుదారుడు ప్రస్తావించారు.

సీనియర్ పోలీసు అధికారి ఎన్నికల సమయంలో రాజకీయంగా సున్నితమైన వ్యాఖ్యలు చేసినట్లు ఆరోపణలు రావడం పోలీసు వ్యవస్థ నిష్పక్షపాతతపై ప్రజల్లో సందేహాలకు కారణమవుతుందని ఫిర్యాదులో పేర్కొన్నారు. ఈ వ్యాఖ్యలకు సంబంధించిన సోషల్ మీడియా ప్రచారాన్ని, అందుబాటులో ఉన్న వీడియోలు లేదా ఇతర ఆధారాలను పరిశీలించి వాస్తవాలను నిర్ధారించాలని కోరారు.

ఈ ఆరోపణలపై సంబంధిత అధికారి వివరణ, వ్యాఖ్యల పూర్తి సందర్భం, స్వతంత్రంగా ధృవీకరించిన ఆధారాలు అందుబాటులో లేనందున వాటిని నిర్ధారిత వాస్తవాలుగా ప్రచురించడం సరికాదు.

2019 ప్రభుత్వ ఉత్తర్వు — ఎన్నికల విధుల్లో నియామకంపై ప్రశ్నలు

ఫిర్యాదులో 2019 ఏప్రిల్ 9న కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం పంపిన లేఖను, 2019 ఏప్రిల్ 10న ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం జారీ చేసినట్లు పేర్కొన్న G.O.Rt.No.815 ఉత్తర్వును ప్రస్తావించారు.

ఈ ఉత్తర్వు ప్రకారం డాక్టర్ కోయ ప్రవీణ్‌ను డీజీపీకి రిపోర్టు చేయాలని ఆదేశించినట్లు ఫిర్యాదుదారుడు పేర్కొన్నారు. గతంలో ఎన్నికల నిష్పక్షపాతతను దృష్టిలో ఉంచుకుని జారీ చేసిన బదిలీ ఉత్తర్వులు, వాటికి సంబంధించిన పరిమితులు ప్రస్తుతం ఆయనకు అప్పగించిన ఎన్నికల విధులకు వర్తిస్తాయా లేదా అనే అంశాన్ని ఎన్నికల సంఘం పరిశీలించాలని కోరారు.

గత ఉత్తర్వులు, సర్వీస్ రికార్డులు, తదుపరి పోస్టింగ్ వివరాలు, ఎన్నికల విధులకు సంబంధించిన తాజా ఆదేశాలను పరిశీలించిన తరువాతే ఏదైనా ఉల్లంఘన జరిగిందా లేదా అన్నది నిర్ణయించాల్సి ఉంటుంది. కేవలం పాత బదిలీ ఉత్తర్వు ప్రస్తావన ఆధారంగా ప్రస్తుత నియామకం చట్టవిరుద్ధమని నిర్ధారించలేం.

నామినేషన్ల గణాంకాలపై అనుమానాలు

ఫిర్యాదులో స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలకు సంబంధించిన కొన్ని నామినేషన్ గణాంకాలను కూడా ప్రస్తావించారు. ఆయా ప్రాంతాల్లో కొన్ని పదవులకు ఒకే రాజకీయ పార్టీ అభ్యర్థులు చెల్లుబాటు అయ్యే నామినేషన్లు దాఖలు చేసినట్లు రికార్డులు సూచిస్తున్నాయని పేర్కొంటూ, ఈ పరిస్థితుల వెనుక బెదిరింపులు లేదా అడ్డంకులు ఉన్నాయా అనే అంశాన్ని పరిశీలించాలని కోరారు.

ఫిర్యాదులో ప్రస్తావించిన వివరాలు ఇలా ఉన్నాయి:

* కమలాపురం: వార్డు సభ్యుల పదవులకు 47 చెల్లుబాటు అయ్యే నామినేషన్లలో 46 టీడీపీ అభ్యర్థులవని, ఒకటి మరో అభ్యర్థిదని; వైఎస్సార్‌సీపీ అభ్యర్థి నామినేషన్ నమోదు కాలేదని పేర్కొన్నారు. చైర్‌పర్సన్ పదవికి మూడు చెల్లుబాటు అయ్యే నామినేషన్లన్నీ టీడీపీకి చెందినవని తెలిపారు.

* బద్వేలు: చైర్‌పర్సన్ పదవికి చెల్లుబాటు అయిన ఆరు నామినేషన్లూ టీడీపీ అభ్యర్థులవని, వార్డు సభ్యుల నామినేషన్ల ఉపసంహరణల వివరాల్లో 28 ఉపసంహరణలు నమోదయ్యాయని పేర్కొన్నారు.

* రాజంపేట: వార్డు సభ్యుల పదవులకు 103 నామినేషన్లలో 97 చెల్లుబాటు అయ్యాయని, చైర్‌పర్సన్ పదవికి రెండు చెల్లుబాటు అయ్యే నామినేషన్లూ టీడీపీకి చెందినవని పేర్కొన్నారు.

* ఎర్రగుంట్ల: వార్డు సభ్యుల పదవులకు 75 నామినేషన్లలో 74 చెల్లుబాటు అయ్యాయని, చైర్‌పర్సన్ పదవికి నాలుగింటిలో మూడు చెల్లుబాటు అయ్యాయని ఫిర్యాదులో పేర్కొన్నారు.

ఈ గణాంకాలు ఒక్కటే ఎన్నికల అక్రమాలకు సాక్ష్యాలు కావు. అభ్యర్థులు నామినేషన్లు దాఖలు చేయకపోవడానికి లేదా ఉపసంహరించుకోవడానికి గల కారణాలు, అధికారిక నామినేషన్ రికార్డులు, ఫిర్యాదులు, సీసీటీవీ దృశ్యాలు, వీడియో ఆధారాలు పరిశీలించిన తరువాతే సరైన నిర్ధారణకు రావచ్చు.

కోర్టు ఆదేశాలు, ఎన్నికల సంఘం మార్గదర్శకాల అమలుపై డిమాండ్

ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టులో W.P. No. 50103 of 2026కు సంబంధించిన 2026 అక్టోబర్ 18 నాటి ఆదేశాలను కూడా ఫిర్యాదులో ప్రస్తావించారు. నామినేషన్ల సమయంలో అభ్యర్థులకు అడ్డంకులు ఏర్పడినట్లు ఆరోపణలు వచ్చిన నేపథ్యంలో కోర్టు ఆదేశాలు, రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం సూచనలు సక్రమంగా అమలయ్యాయా అనే అంశాన్ని పరిశీలించాలని కోరారు.

అలాగే, గత ఎన్నికల సమయంలో పోలీసు అధికారుల బదిలీలు, సస్పెన్షన్లు, శాఖాపరమైన విచారణలు, ప్రత్యేక దర్యాప్తు బృందాల ఏర్పాటు వంటి చర్యలను ఉదాహరణలుగా ప్రస్తావించారు. ప్రస్తుత ఘటనల్లోనూ ఆరోపణల తీవ్రతకు అనుగుణంగా ఆధారాల ఆధారంగా చర్యలు తీసుకోవాలని కోరారు.

అయితే, ఫిర్యాదులో ప్రస్తావించిన న్యాయస్థాన ఆదేశాల అసలు పాఠ్యం, వాటి పరిధి, అమలుపై అధికారిక రికార్డులను స్వతంత్రంగా పరిశీలించాల్సి ఉంటుంది.

ఎన్నికల సంఘానికి చేసిన ప్రధాన విజ్ఞప్తులు

ఫిర్యాదుదారుడు రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘాన్ని కోరిన చర్యలు ప్రధానంగా ఇవి:

* ఎన్నికల హింస, బెదిరింపులు, నామినేషన్ల దాఖలుకు అడ్డంకులపై స్వతంత్ర విచారణ జరపాలి.

* డీఐజీ, సంబంధిత జిల్లా ఎస్పీల పాత్ర, బాధ్యతలు, పోలీసు పర్యవేక్షణను పరిశీలించాలి.

* సీసీటీవీ దృశ్యాలు, వీడియోలు, పోలీసు బందోబస్తు రికార్డులు, ఫిర్యాదులు, ఎఫ్‌ఐఆర్‌లు, విధుల కేటాయింపు వివరాలను భద్రపరచాలి.

* ఎన్నికల విధుల్లో అధికారుల నియామకాలు, బదిలీలకు సంబంధించిన మార్గదర్శకాలు పాటించారా అనే అంశాన్ని పరిశీలించాలి.

* ఆరోపణలు నిర్ధారణ అయితే వర్తించే నిబంధనల ప్రకారం తగిన శాఖాపరమైన లేదా ఇతర చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకోవాలి.

* తదుపరి నామినేషన్, పరిశీలన, ఎన్నికల ప్రక్రియల్లో అభ్యర్థులందరికీ సమాన భద్రత కల్పించాలి.

ప్రజాస్వామ్యంలో జవాబుదారీతనం అత్యవసరం

ఎన్నికలు ప్రజాస్వామ్యానికి పునాది. ప్రతి అర్హుడైన అభ్యర్థికి నామినేషన్ దాఖలు చేసే స్వేచ్ఛ, ప్రచారం చేసే అవకాశం, ఓటర్లను కలిసే హక్కు ఉండాలి. రాజకీయ అనుబంధంతో సంబంధం లేకుండా పోలీసు వ్యవస్థ అందరికీ సమాన రక్షణ కల్పించాలి.

ఎన్నికల సమయంలో హింస, బెదిరింపులు లేదా అధికార దుర్వినియోగం జరిగినట్లు విశ్వసనీయ ఆధారాలు ఉంటే వాటిపై వేగవంతమైన, నిష్పక్షపాత విచారణ జరగడం అవసరం. అదే సమయంలో, ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న అధికారులకు తమ వివరణ ఇచ్చే అవకాశం కల్పించి, ఆధారాల ఆధారంగా మాత్రమే బాధ్యతను నిర్ణయించాలి.

“ప్రజాస్వామ్యాన్ని బెదిరింపులకు, ఎన్నికల హింసకు లేదా రాజకీయ పక్షపాతంతో కూడిన పోలీసింగ్‌కు బందీ చేయకూడదు. ప్రతి అభ్యర్థికి సమాన రక్షణ ఉండాలి. ప్రతి ఎన్నిక స్వేచ్ఛగా, నిష్పక్షపాతంగా జరగాలి. ఏ అధికారి అయినా చట్టానికి, జవాబుదారీతనానికి అతీతుడు కాదు” — ఇదే ఈ ఫిర్యాదులోని ప్రధాన సందేశం.