రూ.2,700 మందు రూ.27,000కు! కార్పొరేట్ ఆసుపత్రుల దందాపై సుప్రీంకోర్టు తీవ్ర ఆగ్రహం

న్యూఢిల్లీ, అక్టోబర్ 1: ప్రాణాలు కాపాడాల్సిన వైద్యరంగంలో ధరల దందాపై దేశ అత్యున్నత న్యాయస్థానం తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. ముఖ్యంగా క్యాన్సర్ వంటి ప్రాణాంతక వ్యాధులకు ఉపయోగించే ఔషధాలను ఆసుపత్రులు భారీ ధరలకు విక్రయిస్తున్నారన్న అంశంపై సుప్రీంకోర్టు కీలక వ్యాఖ్యలు చేసింది. రిటైలర్‌కు రూ.2,700కే అందే ఒక క్యాన్సర్ ఔషధానికి రూ.27,000 MRP ఉండటాన్ని ధర్మాసనం ప్రశ్నించింది. అంటే ధరలో దాదాపు పది రెట్ల వ్యత్యాసం కనిపిస్తోందని కోర్టు తీవ్రంగా స్పందించింది.

జస్టిస్ విక్రమ్ నాథ్, జస్టిస్ సందీప్ మెహతాలతో కూడిన ధర్మాసనం ఔషధ ధరల నియంత్రణ, జనరిక్ మందుల వినియోగం, వైద్య పరికరాల ధరలకు సంబంధించిన పిటిషన్ల విచారణ సందర్భంగా ఈ అంశాన్ని ప్రస్తావించింది. రూ.2,700కు రిటైలర్‌కు చేరే మందు రూ.27,000కు ఎలా చేరుతుందని, ఇంత భారీ వ్యత్యాసాన్ని నియంత్రించాల్సిన వ్యవస్థ ఎందుకు స్పందించలేదని ధర్మాసనం ప్రశ్నించింది. ఈ ధరల వ్యత్యాసాన్ని కోర్టు అత్యంత తీవ్రంగా అభివర్ణించింది.

ఇక్కడ మరో కీలక అంశాన్ని కూడా సుప్రీంకోర్టు ప్రస్తావించింది. కొన్ని కార్పొరేట్ ఆసుపత్రుల్లో చికిత్స పొందుతున్న రోగులు బయట ఫార్మసీల నుంచి మందులు కొనుగోలు చేయకుండా, ఆసుపత్రిలోని సొంత ఫార్మసీ లేదా నిర్దేశించిన కెమిస్ట్ నుంచే మందులు కొనుగోలు చేయాల్సి వస్తోందన్న ఆరోపణలపై కోర్టు దృష్టి సారించింది. బయట నుంచి మందులు తెచ్చుకుంటే చికిత్సకు హామీ ఇవ్వలేమని రోగులకు చెప్పడం వంటి విధానాలపై కూడా ధర్మాసనం ప్రశ్నలు లేవనెత్తింది.

ఈ పరిస్థితిలో అసలు భారం పడేది ఎవరి మీద అన్న ప్రశ్నను కూడా కోర్టు లేవనెత్తింది. ప్రభుత్వ ఆరోగ్య పథకాల కింద చికిత్స పొందుతున్న రోగుల మందుల ఖర్చును చివరకు పన్ను చెల్లించే ప్రజలే భరిస్తున్నారని ధర్మాసనం పేర్కొంది. ప్రభుత్వ పథకాల ద్వారా ఆసుపత్రులకు చెల్లింపులు జరుగుతున్నప్పుడు మందుల ధరల్లో భారీ మార్జిన్లు ఉంటే, ఆ అదనపు భారం ప్రజాధనంపై పడే అవకాశం ఉందన్న అంశం విచారణలో ప్రస్తావనకు వచ్చింది.

ఔషధ ధరల నియంత్రణకు ప్రస్తుతం ఉన్న విధానంపైనా సుప్రీంకోర్టు ప్రశ్నలు లేవనెత్తింది. Drugs (Prices Control) Order, 2013 కింద కొన్ని షెడ్యూల్డ్ ఔషధాలకు ధరల నియంత్రణ ఉన్నప్పటికీ, అన్ని మందులకు ఒకే విధమైన మార్జిన్ ఎందుకు ఉండకూడదని జస్టిస్ సందీప్ మెహతా ప్రశ్నించారు. అన్ని మందులపై 16 శాతం మార్జిన్ విధించే అవకాశాన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వం పరిశీలించాలని ధర్మాసనం సూచించింది. అయితే ఇది ప్రస్తుతం సుప్రీంకోర్టు సూచన మాత్రమే; తక్షణమే అమల్లోకి వచ్చిన కొత్త ధర నియంత్రణగా దీనిని భావించకూడదు.

విచారణలో కేంద్ర ప్రభుత్వం తరఫున హాజరైన సొలిసిటర్ జనరల్ తుషార్ మెహతా ఈ అంశంపై అధికారులతో చర్చించి పరిష్కార మార్గాన్ని పరిశీలిస్తామని కోర్టుకు తెలిపారు. ఔషధ ధరలు, ఆసుపత్రుల ఫార్మసీ విధానాలు, రోగులపై పడుతున్న ఆర్థిక భారం వంటి అంశాలపై ప్రభుత్వం స్పందించాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది.

ఈ పరిణామం కేవలం ఒక క్యాన్సర్ మందు ధరకు సంబంధించిన విషయం మాత్రమే కాదు. వైద్యంలో పారదర్శక ధరల వ్యవస్థ ఎంత అవసరమో మరోసారి ముందుకు తెచ్చింది. ఒకే ఔషధం ఆసుపత్రి ఫార్మసీలో ఎంతకు లభిస్తోంది, బయట మార్కెట్‌లో ఎంతకు లభిస్తోంది, రిటైలర్‌కు ఎంతకు వస్తోంది, MRP ఎలా నిర్ణయిస్తున్నారు అనే అంశాలపై రోగులకు స్పష్టమైన సమాచారం అందాల్సిన అవసరం ఉందనే చర్చకు ఇది దారితీసింది.

అయితే అన్ని ప్రైవేటు లేదా కార్పొరేట్ ఆసుపత్రులు ఒకే విధంగా వ్యవహరిస్తున్నాయని సాధారణీకరించడం సరికాదు. సుప్రీంకోర్టు విచారణలో ప్రస్తావించినవి నిర్దిష్ట ఆరోపణలు, ధరల వ్యత్యాసాలు మరియు ఆసుపత్రుల విధానాలకు సంబంధించిన అంశాలు. వాటిపై ప్రభుత్వం, నియంత్రణ సంస్థలు తీసుకునే తదుపరి చర్యలే వాస్తవ పరిస్థితిని మరింత స్పష్టం చేయనున్నాయి.

ప్రాణాలను కాపాడాల్సిన వైద్యం సామాన్య కుటుంబాలను ఆర్థికంగా కుదేలు చేసే స్థాయికి వెళ్లకూడదన్న ప్రశ్న ఇప్పుడు మరోసారి దేశవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశంగా మారింది. రూ.2,700కు రిటైలర్‌కు చేరే మందు రూ.27,000 MRPతో రోగి చేతికి చేరితే.. ఆ పది రెట్ల ధర వ్యత్యాసానికి కారణం ఏమిటి? దానికి బాధ్యత ఎవరిది? నియంత్రణ వ్యవస్థ ఎక్కడ విఫలమైంది? అనే ప్రశ్నలకు పారదర్శక సమాధానం రావాల్సి ఉంది.